Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu hemen yazmak gerekir, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına kalite göstergesi değildir; yalnızca şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri baştan netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında telefon kenarda durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik erken davranıp sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle yumuşak ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim yarım kalır. Romeo y julieta petit churchills gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu yüzden sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden acımsı tonlar öne çıkabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya bölmek işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı yükseltir ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman sabit ışık ve sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda kalır hem de sonradan bakıldığında neyi düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de gözlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz yanma temposu de aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ve notalar sonradan belirir hem de bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Serin duman tadı daha ayrıntılı kılar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu aroma oysa ikisi birbirini besler ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı ayrı yazmak gerekir bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları oldukça değiştirir. Dumanı dudaktan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer benzeri ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk dilde düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır ayrıca yemek arasında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat algısını azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz görünür bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası korur nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma değişimi daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir böylece aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir tonunu çabucak ortaya koyup biter zira değişim dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak daha rahattır. Bunu ayrı yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda güvenilir bir yargı vermez yani her deneme önceki denemenin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile zaman algıyı etkiler bu düzen birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı ürüne dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum zaman kaybına neden olur. Saat, çubuk ismi ve puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride açıldığında şaşırtıcı sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok fark varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan bakıldığında net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, içimin damaktaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise notaların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve tonunu belirgin taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu güçlü tutar kaldı ki ağır bir içim notasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek aroma sunabilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Gövdeye bakarak aroma gücünü hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk farkı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk çabuk yanar böylece baharatlı tonlar abartılır bu sebeple oda koşullarını de kayda eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de duman ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı ise yaprağın yanma hızını etkileyen ayrı bir değişkendir. La prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa fark daha doğru okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de algıyı şaşırtır oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.